Home | تاریخ | نبشتانک | مقالات فارسی | English | حقوق بشر |آزمانک داستان | شاعرانی دیوان | عکس | زنان و کودکان | زبان و کتاب | اجتماعی فرھنگی

نبیسوک: ناصر محتشمی

ماھل

سھبءِ ساھت ھپت اَت ۔ وتی دکانءِ دپا اُشتاتگ اِتان و وینستونین سیگارے منی دپااَت و کشگا اِتاں و روک روک  جوءِ کرّءِ زیبناکین پلانءَ چارگا اِتاں ۔ جور گوں پُلاں ھنچو شوک و زیبااَت گشۓ سمبھیتگیں بانورےاَت ۔ وتی دلا گشت اوں، بچار اے زھر و کچّلّیں درچکا کہ چونین وشین و ڈولداریں پل جنت، بچار پلاں گشے چاردہ سالگین جنکی لونٹ اَنت !
زیبناکیں پلانی ھیالءِ جھلانکیءَ شتگ اِتاں و دگنیاءِ چارکنڈا پہ وشیانی ھمبارءِ کلیتا دزموش کنگااِتاں کہ اناگاہ نرم و دلنشینیں دپتوارے منا چہ ھیالانی زرا کش اِت و سماءَ وتی نیمگا برت ۔ پہ اِشتاپی دپتوارءِ نیمگا چارگا لگ اِتاں و آییءِ سلامءِ پسہ اون دات ۔ آیی ھم وتی بادامیں چماں منی نیمگا شانک دات اَنت و شھد و شیرکنیں بچکندے جتی و ھما پیم کہ روگاات، دیم پہ وتی وانگ جاہءَ شت ۔ من ھم وتی باھینتگیں چم و دل آییءِ رندا راہ دات اَنت ۔ بلے اپسوز کہ آیی زیت و اِشتاپ چہ من ناھمدیم بوت ۔ من گون بے وتین دلے دکانا گوستان و وھدا ڈوبارگا لگ اِتان کہ پرچے چو زوت گوست!
دل اون ھچ پہ کارا ایر نیاتک ـ وھد ھم سک پہ نابودی گوزگاات ـ یکے بدل دو اوں دات و دوءِ بدل یک، سک نگیگ و تکانسر بوتاں ـ آ روچ و شپ گوست اَنت و اے دگہ سھبءَ، پدا ھما جاہءَ شت و اُشتاتاں و گون جورءِ پلاّن وت اوں دلگوش کت ۔ ھر پاد برمشے کہ اشکت اوں، دلگوش اون گون راہءَ کت ۔ دیر نہ گوست کہ آییءِ جند زاھر بوت ۔ پہ بے کماری، بید چہ اے ھیالا کہ اے دگہ وانوکینں جنک شک و شھبہ کن اَنت و آییءِ دزگھاراں گون اَنت، آییءِ خمارین چمانی توکا چارگا لگ اتاں ۔
وھدیکہ منی ھدا رست، ترس چہ وتی دزگھاراں، نیم چمی منا چارتی و ورنا کشین بچکندے جتی و شت ۔
روچاں ھمے پیم گوزاں بوت انت و آییءِ مھراں روچ پہ روچ گیش بیان و منی دلءَ ھنکین اِش کت ۔ کساس چار ماہ گوستگ اَت کہ من کاگدءِ تھا وتی دوستی درانگاز کت و پہ آیی راہ دات ۔
دو روچا رند چہ آییءِ نیمگا ھم منا کاگدے رست ۔ پچ اوں کت و وانگا گلایش بوتاں، بلے وشھالیءَ چہ سریچ چیزے سرکچ اوں نہ وارت ۔ ھمے ھیال اوں کت کہ بہ رواں کوری کرّے یا کہ باگے تھا ایوک و تھنا پہ ایمنی بہ نندان و بہ وانانی ۔
ساھت دوازدہ و نیم بوت، ھر کس دیم پہ وتی لوگا رھادگ گپت ۔ من ھم وتی موتور زرت و دیم پہ اپتر"ابتر"رھادگ گپتاں ۔ اپتر وتی واجہءِ لوگا شتان و سبارگے وارت اون و آپی کولرءِ دیما دراج اوں کش اِت، بلے نہ دل اوں اموران شت و ناں کہ چم مچ بوت اَنت، دومی کولرءِ نژ نژ و توار سک نہ وشکارگ ات ۔ باگانی تھا ھم گرم و پھوم ات ۔ ساھت پنچءَ پاد آتکان و دیم پہ ھنیہءِ کھنءَ شتان و کساس ساھتے آ  سارت و وشین آپءِ تھا نشتان
نون روچ وتی چتّرا پیچان اَت و گیمرتگیں روزرد وتی دیما پیشداران بوت ۔ بزگر و دھکاناں ھر کس وتی ھراں سوار اِتنت و دیم پہ بازارا روگا اِتنت ۔ من ھم روزردا مھرم زانت و جمپے سرا نشتان و ماھلی کاگدءَ وانگا لگ اِتان ۔
سلام:
اُمیت اِنت کہ وش و وشھال بوتگ و ھستءِ ۔ بالاچ! تو بلکیں منءَ نزانءِ و ھچ منی ھیالءَ نہ بوتگءِ، بلے من ترا زانان و تئ نام منی زبانءِ سراِنت!
منی نام ماھل اِنت، درّّاءِ جنکان ـ مئے لوگ شمئے دکانءِ پشتا اِنت ۔ نون اُمیت انت کہ زانت اِت ـ
بالاچ! تو منی زندءِ درپشناکترین اِستارءِ و منی وابءِ سرجاہ ـ من نہ زاناں چہ پیم و چونین گھترین لبزانا بہ نبیسان و کار بنداں، و اگر زرواجہے بوتیناں، نگرھیں تاکانی سر اوں نبشتگ اَت و کلم سھرءِ زرتگ اَت ۔ بلے ھنچوش اِنت! اے کاگد چہ منی دلءِ ٹکراں شر بوتگ و کلمءِ رنگاں منی رگانی ھون اَنت ۔ منا پھل کن، اے ھیالا دلا میار کہ بلکیں مں بٹاک جنان و اے کاگداوں گوں لبزاں رجینتگ، نہ بالاچ! اِے گپاں منی زردءِ آچشیں مارشت اَنت و منی دلے تان داتگین واھگ، کہ مروچی لھڑ چو کہ سرباز پہ تو سرّیچاں ۔ منا اُمیت اِنت کہ منیگ و تئ اے لھڑین مھرانی ھار ھجبر تاں مگرات ۔
تئ ھمک وھدو ھمک پاسءِ رھچار
ماھل
تاریخ 1372 شمسی
کاگدءِ وانگا چہ رند واجہءِ لوگا شتان و رکست اوں کت و دیم پہ پھرہ رھادگ گپتان ۔ لوگءِ مردماں چہ منی چوشیں آیگ و روگا کمے پریشاں بوت اَنت و منا گشت اِش، امشپی بہ نند و باندا پہ روچا برو، شپ انت سیسد متری شرین جاھے نہ انت،بزان جن ھست اِنت ۔ (سیسد متری اپتر و پھرہءِ درمیانءَ یک جاگاھے) بلے منا ھچ چیزءِ پرواہ نیست اَت و پیش چہ سیسد متریءِ جنّان، شاہ جنّان منا گپتگ اَت ۔
وھد ھمے پیم گوزاں بوت ـ من و ماھل وتی مھر و دوستیءَ کاگدانی سرا نبشت و درشان کت اَنت ۔
من ھم پہ ماھلءِ کدگدءِ جواب اے ڈول نبشت  ـ
مہ جان! "ماھل" منی گیمرتگیں دل و آرواءِ بود آروک ۔ چہ آ روچا کہ تئی شبستانیں مھراں گوارگا بنگیج کت، منی دلے باگیچہءَ وڑ وڑیں پُل رست اَنت ۔ منا اُمیت اِنت کہ تئی کشتگیں پلاںءَ من گوں وتی دلءِ ھونان میناں، و دعااِنت کہ ھجبر گیمراں مبات اَنت ۔
مہ جان! منی واھگ اِنت کہ شمئے لوگا بیایان و گوں تئی پت و ماتءَ گپ بکنان، بلے چہ تو دستبندی کناں، پیش چہ منی آیگا، وتی مات و پتاں ھال بدءِ ۔
دو روچا رند ماھلءِ مات پہ چیزیے زورگا منی دکانا آتک ۔ وھدیکہ روگا لگ اِت، من پہ ترس و لرز و شرم، گوں آیی گشت:
ماھکاں! من لوٹان اِمپشپی شمئے لوگا بیایان و واجہ دورّاءَ بہ گنداں؟ آیی منی ھبر گڈاِت و پہ بچکندگ گشتی: ھو! تئی مستاگ من سر بوتگ، شما را ھدا بیاریت ـ آیی وتی گپ چہ ھمدا گونڈ گپت و دیم پہ وتی لوگا رھادگ کپت ۔
ساھت نوہءَ دکان اوں بست و دورّاءِ لوگءِ نیمگا رھادگ گپتان ۔
دروازگ اوں ٹک اِت، کمے رند ماھکان دروازگا پچ کت و منا سلاحی جت ۔
دورّا نشتگ اَت و راستیں دستی بستگ اَت و گورا لونج اَت ۔
منیگ و آیی گپ و رپ بنگیج بوت ـ من چہ شرما در آتکان و آییءَ جست و پرسءَ لگ اِتاں ـ بلے چہ ھژمء دل اوں دریک دریکا اَت!
واجہ دورّا شمئے دست بستگ؟
جی ھو، چہ موتورا کپتگاں ۔
ھو؟ اَپسوز انت ۔
ما گپ کنگا اِت اِں کہ ماھکانءَ ھبر زاھر کت ۔ کمے رند دورّاءَ پسہ دات: ھو ورنا! تئی لوگ اِنت وش آتکءِ، بلے چوک میگ و شمئے بلوچانی دودو ربیدگ اِنت، باید شما وتی مستر و گھتراں دیم بہ داتین، بلے ھیر تو مئی چکءِ! من پسہ دات: ھو منا پھل کن ات، اے بے اھترامی پہ شما بوتگ، بلے الم وتی مات و پتا راہ دیاں، اگر شما ھبرے منی دستا بدیت ـ
آئیءَ پسہ دات: ما ترا دو ھپتگا رند جوابے دئین ۔ اے ھبرا چہ رند من دگہ وینستونین سیگارے بن دات و دوتاں ھما پیم ایر برت اَنت کہ بزگیں دورّا پریشان بوت و منا جستی کت: ورنا چوش کہ جاہ کیت باز سیگار کشءِ؟
من گشت: نہ واجہ دورّا، مروچی کمے دم اوں برتگ!
سیگار اوں کش اِت و چاہ اوں وارت و چہ آیاں رکست اوں لوت اِت و دیم پہ وتی لوگا وھادگ گپتاں ۔ دراج اوں کش اِت، بلے گشءِ منی چم و دلاں سوگند وارتگ اَت ۔ تا سھبءَ ھیالانی زرا سرترپّل بوتاں ۔ سھبءَ دکان اوں پچ کت و چمان اوں گوں راہءَ کت و مہ جانءِ ودارا نشتاں ۔ بلے چہ ماہءَ گھترین ماھل زاھر نہ بوت، و منا ماں ھیالانی گرمین دوزہءَ نادینتی ۔ چہ ساھت دوازدہ و نیمءَ کہ مدرسہ بند بنت، نشت و وداراوں کت کہ بلکیں چہ من پیسر  شتگ، بلے درستیں وانوک آتک و شت اَنت، منی ماھل گون نہ اَت !۔ باندا جمعہ اِنت، دو روچا مدرسہ بنداَنت و آییءَ نہ گندگ، پہ من گرانین ھبرے!
شنبہءِ سھبءَ زوت زوت شت و دوکان اوں پچ کت و آییءِ ودارا نشتاں ۔ ھر سیہ چادرے کہ گوست، روک روک چارگا لگ اِتاں ۔ جنکاں چہ منی بے وڑین چارگاں ھیران اِتنت ۔ لھتےءَ پہ من مورک مجینت و لھتے زا و ھبر کت و لھتے بچکند اِت!
جنکاں کہ شت و ناھمدیم بوت اَنت، انگاہ ماھل زاھر بوت ۔ پہ راستی منی چماں نوکیں رژنے زرت و دلا نوکیں زندے جاہ جت ۔ گون شکلیں بچکندگے سلامی دات و کاگدے منی دستا داتی و گشاد گشاد دیم پہ وتی مدرسہءَ رھادگ گپت ۔
کاگد اے ڈول نبشتگ اَت:
بالاچ! زاناں اے دویں روچاں تئے ھال چی بوتگ! بلے منا ھم گھتریں ھالے نہ بوتگ ۔ چوں بہ گشاں، تو منی زندا نوکیں ردومے دیگائے، اگر کفر مہ بیت تو منی ھداءِ ۔ منی دزگھارا تلفنی منا ھال داتگ کہ تو پنچشنبہءَ بازّ تکانسر بوتگءِ و منی وداراِت کتگ ۔ بالاچ! منا پھل کن و ترا مبارک بات، منی مات و پت پہ تو رازی اَنت ۔
تئ ساہءَ پرواہ مبات، ترا دروت دیاں ۔
             ماھل،1373 شمسی
دو ھپتگا رند چہ آییءِ مات و پتءِ نیمگا منا جواب رست کہ پہ منی زماتیءَ رازی بوتگ اِتنت، بلے منا ھج اِش کت کہ وتی مستر و گھترانءَ آیانی لوگا راہ بدیاں ۔ وھدیکہ مں اے ھالا اِشکت، باز وشھال بوتاں و مارات اوں کہ دگنیاءِ وش ھالتریں کسان ۔ پہ وت اوں شریں دوستے گچیں کتگ ۔ گوں وتی مات و پتا گشت اوں، مں لوٹاں دورّاءِ زامات بہ بان، بہ روت دورّا و ماھکانءَ بہ گندات ۔ آیاں کہ اے ھبرا اِشکت، مئے لوگا مزنیں آسے روک بوت! دوست و سیاداں سھیگ بوت اَنت ۔ ھر کس فتوی ئے صادر کت! بلے ماھلءِ مھر و دوستی منی ھون و رگانی تھا گوں ھمگرنچ بوۃک اَت و منا چہ دود و ربیدگاں دوست تراَت ۔ وتی دلا گشت اوں: زانءِ من فرعوناں کہ ھدايی لوٹاں کہ اے مھلوک منا اے پیم ڈوبارگاانت و فتوی دینت!؟ بلے نہ توبہ اوں کت و ناں آیانی کلمہ اوں ونت!
چہ ھمک نیمگا جاوراِش پہ من نز آرت و تنک و تروپش کت ۔ ماھلءِ مات و پتاں ھم دویں پاد کوشے کت اَنت کہ باید تو وتی مات و پتاں رازی بکن و گوں وت بیار ۔
گون وتی ماتا نشت و گپ اوں کت کہ بلکین رازی ببیت ۔
بچار منی مات! من زاناں کہ ھچ مات و پتے وتی بچ و جنکانی بدیءَ نہ لوٹیت ۔ اِشیءَ ھم زاناں کہ تو منی ماتءِ، منا رودینتگ و مزن ات کتگ ،بلے نوں من رستگ و  یک عمرے رستگاں، اِشی منی زندگی اِنت، اے جنکا من گچیں کتگ کہ گوں اِشی زندگي بکناں ـ اے جنکءِ مھر منی گوں منی رگ و ریشگاں گرھن وارتگ، ابید چہ برّگا پچ کنگء نہ بیت! منی مات! زاناں من فرعونان کہ ھدای لوٹگاں؟ بچار منی مات! بل ات اھدیگین دودانا، نوں دگنیا بدل اتگ و اِشی منی زندگی اِنت ۔ او منی مات، منی دلے گھترین ارماناں اے پیم چکپروش مکن اِت ـ
منی پیریں ماتءَ گین سارتے کش اِت و گشتی :
بالاچ! من ترا رودینت و مزں کت کہ بلکیں منی پیریءِ عصا بئے ـ من پہ مرادے واھگ کتگ کہ و ترا تئی توروءِ زامات اوں کتگ ـ بالاچ! من پشک و سریگ داتگ، تو چہ پیم منا مھلوکءِ دیما سیہ رو کنءِ ۔
من گشت: منی مات، تو کدی منا جست و زامات کت؟ بلے اپسوز اے ھبراں پہ منی ماتءَ سکیں گران و بدیں گپ اِتنت ۔ آیی وتی آھری گپا اے ڈول گشت:
بالاچ! اگر مئے ھبرا نہ زورءِ، برو اژ ما و ھدااِت رکست اِنت و اگر اے جنک ات گپت گڈا اے لوگا پاد ایر مکن!!!