ناصر محتشمی

ناصر محتشمی
جنوری 2004
لندن
دو رژناین روچ کہ نیمروچءَ ایر نشت اَنت

سھبءِ سارتیں سمین گوں لیمبو و پرتقالانی وشین بوّآں وسربازءِ کورءِ تچوکیں آپءِ ژامب ژامبا، میتگ را گداری زیدے بخشاتگ اَت ـ چہ دگہ نیمگے روچ میار کنوکیں کاڑےءِ وڑا پہ کھیب چہ کوھانی کنکا وتی گردن گریہ کشان اَت ـ کروس و باگی بلبل و سگ و دلوتانی توار و شوانگءِ ھے ھے طبیعتءَ را وتی واھند کرتگ اَت ـ جنینان و گلین کاڑاں رمب رمب گوں گل و کندگ دیم پہ شاہ پریءِ لوگا روان اِتنت ـ
شاہ پریءِ کستریں گھار، ماہ پری گوں کندک و بچکندگ مھمانانا وش آتک کت و آیانا چاہ و چلیم پیش کت ـ مھمانان یک پہ یک شاہ پریءِ کرا شت اَنت و آیی و آییءِ ننکا را مبارک اِش گشت و پدا گوں ھلوا و شیرینیءِ ورگا دلگوش بوت اَنت ـ
اے دیوانءَ سلمہ ھم نشتگ اَت و سلمہ باز گپ رپی و کلپ و شیتانی جنکے اَت ـ پہ کلپی ماہ پریءَ جستی کت: باریں زھگءِ نام گچین بوتگ؟ آیی گوں بچکندگ پسہ دات: ھو سلمہ جان، ننکءِ پتا گچین کرتگ، بالاچ اِنت ـ سلمہ گوں اصلی بلوچی نامءِ اِشکنگا تنزیں بچکندے جت و پدا موچی کت و جھلانکیں ھیالےءِ تھا شت و دمانےءِ پد گشتی: اپسوز! دگنیا ماہءِ سرا شتگ و ما اَنگت بالاچ و حمل و جیندءِ نامانی پدا کپتگ اِن! بیست و یکمی کرنا اَنگت بلوچ راج وتی زھگانی نامانا بالاچ، حمل و ھانی و شاری و درّین کن اَنت، اے چونین نادراھی ئے کہ مئے سرا کپتگ!؟ من دوازدہ کلاس درس ونت و یک برے اے ڈولین نام کتابانی تھا نہ دیست! زھگانی نام کوروش، داریوش، منوچھر، عبدلصمد، ناھید، شکیلا،مھین و مھسا گچین کنگ ببیت!
سلمہ شھری و وانندہ ایں جنکے اَت ـ آیی راست گشت، چہ ھپت سالگیءَ کہ مدرسہءَ شتگ تا ھما روچی کہ دیپلمی گپتگ، ایرانی کتابانی تھا بلوچی نام آییءِ چماں نہ کپتگ ـ پارسی دود و ربیدگانی تھا ھنچو ماں گیشتگ کہ پہ آیی شرمی گپے کہ یک بلوچءِ وتی زھگے ناما درّین یا دیدگ بہ کنت ـ آییءِ ھیالا ھر بلوچے کہ وتی زھگءِ ناما داریوش یا شھلا کت بزاں آ ٹوھین و شھری مردمے بیت و گؤں اے نامانی زورگا دیمروی کنت!!!
شاہ پریءِ چک چار سالگ اَت کہ آییءِ کسترین گھار، ماہ پری چلگ بوت و جنکے یارتی و زھگءِ نامی ھانی کت ـ "شموشگ مہ بیت، ماں لھتے لوگاں اگر اولی چک بچکے بوت گڈا الّم ھلوا و شیرینی بھر بیت و تن تنا لھتے مات و پتاں، ھلکے وش توارین جنینانا لوٹ دینت و سے شپ و سے روچ ششگانی یا کہ چوگان جن اَنت ـ بلے اگر ننک جنکے ببیت بزاں ھنچو دلا کاراَنت کہ آ لوگا شوم و شانزدھے پیداگ بوتگ!
شاہ پری و ماہ پریءِ لوگ یک جاہ اَنت ـ دو دوستین گھارے وڑا دوست و دوستناکیں زندے گوازینگا اَنت و آیانی کسانین چکاں ھم رستگ اَنت ـ بالاچءَ ھشت سال اِنت و ھانیءَ چار ـ گوں یک و دگرا لیب و گؤازی کن اَنت و دویں گھارانی لوگ چہ اے دویں دوستناکین گونڈوانی کندگ و لیب و مھراں سریچ اِنت ـ بالاچ گوں بوریں مود و نیلیں چمان و ھانی گوں سیاہ و آسکی چمان میتگءِ مرد و جنانی دلانی تھا جاگاہ کرتگ و بازیں کسے چہ اے کودکانی ڈولداریءَ حسد وارت و اِشانی ڈیل و دروشما پہ وتی آیوکیں چکان واھگ کن اَنت ـ
ھشت و چار سالگیءَ ھانی و بالاچ وستار و جشتار بوت اَنت!
ماہ و روچ پہ اشتاپی گوست اَنت ھانی رُست و آروسی بوت ـ بالچ وتی درس ونت و دیپلم در برت و سربازی ھم جت و گوازینت ـ اے دویں تروزتکانی آروسءِ چن و لانچ بوت ـ بالاچ و ھانی یک و دگرا باز دوست داشت، بلے ناں پہ جنی و مردی ـ ھانی باز برا گوں وتی مات و پیریں بلیءَ گشت، منا گوں بالاچ آروس مہ کن اِت ـ بالاچ منا دوست اِنت بلے من آییءِ جن بوت نہ بان ـ بلے اپسوز کہ ھانی شموشتگ اَت کہ آیی یک بلوچے لوگا پیداگ بوتگ و کئے اے ھکا آییءَ داتگ کہ پہ وت مرد گچین بہ کنت!؟ پہ راستی ھانی سرپد نہ اَت کہ منا زندگیءِ گچین کنگے ھک نیست اِنت، بلے وانگا آییءِ چم رژنا کرتگ اِتنت کہ وتی اِنسانی بُنکی ھکیکتیں ھک و اوبالانی لوٹ اوک ببیت ـ
باز کم پیش کیت کہ بلوچءِ جنک تن تنا بچک چہ وتی مات و پتانی ھبرءَ دگر بہ کن اَنت، بلے ھانیءَ اے گستاھی کت و باز جھدی کت کہ اے نلوٹتگیں زند آییءِ چکا دیگ مہ بیت ـ بلے آییءِ سست و جنکی لوٹا چوشیں توارے نیست اَت کہ کسے گوشا بکپیت و آسرا گوں بالاچ اِش نکاہ کت ـ
چہ بالاچ و ھانیءِ آروسا دو سال گوستگ اَت کہ بالاچی اَناگتیں مرکءِ ھال میتگا شنگ بوت ـ گوں اے ھالءِ اِشکنگا سیاد و در آمد آسی بوت اَنت ـ ھاس ھما کساں کہ اچ بالاچی پاکی و جوانیءَ سرپد اِتنت ـ ھر کس چہ و تا جست کت کے اے دُرّیں ورناءِ کُشوک کئے بوت کنت!؟ بلے ھچ کسا اے پسہ نہ رس اِت، ابید چہ جنک و بچکءِ مات و پتاں و پیریں بلیءَ!
رند چہ پھرہ"ایرانشھر "ءِ دکترءِ چارگ و گزارشءَ، ھانی وتی مات و بلوکءِ دیما زبانا بوجیت و بالاچی کُشگا منیّت و کسہءَ اے ڈول بیان کنت:
دوشی کہ بالاچ چہ پھرہ آتک، من وتی نپادءِ سرا دراج کش اِتگ اَت و نوک دل اوں اومراں شتگ اَت ـ گوں بالاچی ماشینءِ توارا گڑاِتان ـ بالاچءَ وتی ماشین بند کت و آتک منی کشا وپت ابید چہ اِش کہ منا آگاہ بہ کنت ـ من دلمانگ اِتان کہ منا آگاہ بکنت و شام و روتے بلوٹیت ـ بلے بالاچ ھنچؤ کہ وپت اچ ژندیءَ گران واب بوت ـ من چہ پیشا چہ اے زندگیءَ سیرتاں ـ پہ بالاچءِ کُشگا چنت وھد پیش تپرے من وتی کؤٹیءَ تیار کتگ اَت ـ وھدیکہ دلجم بوتاں کہ واب اِں، تپر اوں زرت و آییءِ سرا ایر آورت ـ بالاچ وابیں جاہءَ مُرت و اِچ سد رگا یک رگے ھم نجتی ـ منی پُچ و لھیپ چہ ھونان میس اِتنت ـ پچان اوں بدل کت و پدا گوں ترس و ھژم آییءِ کشا وپتاں، تا سحرانی وھدا شما منا توار جت ـ من پاد آتکاں و دروازگ اوں پچ کت و کوکارا لگ اِتاں کہ بیااِت بالاچ اِش کشتگ ـ
ھانی بالاچءَ کشت و آسے سوچوکیں وتیگ و آییءِ مات و پتانی جبینا بُن دات ـ ھاس شاہ پری و آییءِ مرد کہ آیانی فرشتہ گونگیں بچ بے میار کشگ بوت ـ
درستیں سیاد و کوم و درآمد پہ اے ورناءِ مرکا بے کچ و کساس آسی و سوگی و سیاہ پوش بوت اَنت ـ
شاہ پری گنوک و شیھانُکانی "شیہ مرید و ھانی" وڑا بالاچ بالاچ گشت و ھنچو وتی سر و دیماں چپانٹ و شھمات جت و دل پہ ڈگارا مشت و تست و بے ھوش بوت کہ ھر گندوکےءِ دل پٹ اِت ـ پدا آپ و کلوہ بوت و بوداِش آرت، نشت و توارے جت: بالاچ پادا، پادا بالاچ و پدا وتارا بالاچی سینگءِ سرا دورے دات و ھمودا بے ھوش بوت کپت ـ
چنت ماہ کہ گوست شاہ پریءَ وتی گھار ڈاہ دات و گشتی:
وتی جنکا بکش اگر نہ تئے بچا بدلی کش اِں ـ ماہ پری چہ اے ترسءَ کہ منی بچءِ کش اَنت، وتی گھارا پَسہ ای دات: منی جند اے کارا کت نہ کنان، بلے اِژ من شمارا رکست اِنت، بیااِت ھانیءَ وتی بچءِ مٹ بکن اِت و بکش اِت!
روچا وتی تلاھیں دیم گوں زرد و گمناکیں پردہ اے چیر دیاں کت ـ لُنج و بیمناکیں شپءَ گشاد و اِشتاپی وتی سیاہ و تھاریں گدان جت و آییءِ تھا نشت و چہ آ رَستر "درندہ" وڑیں مات و پتانی جنایتءَ لَجءِ تھا گرک آپ بوت ـ روچ کہ نشت و میتگ و بازار اَنسرت اَنت، شاہ پری گوں وتی اے دگہ بچا عزرائیلءِ تیزیں کارچ اِش زرت و ھما لوگءِ نیمگا رھادگ گپت اَنت کہ بے بھتیں ھانی آییءِ تھا پناہ آورتگ اَت و بے اُمیتیں زندگیءِ گڈی دمانانی ودارا کنگااَت ـ
وھدیکہ شاہ پری و آییءِ بچ کوٹیءَ پُتراَنت و دروازگا شپ بند کن اَنت، ھانی قرآنءَ وانگا بیت و بلے چہ پیشءَ الّم بیت کہ منی تُرو منا کشیت ـ ھانی کہ آیانءَ گندیت چہ مرکءِ ترسا چست بیت و گوں ھکیریں چماں آیانا چاریت و ھیکر ھکیر جست کنت:
منی کشگا آتکگ اِت؟
شاہ پری گؤں ترندین و بدیں گالاں درّاینیت:
ھو، آتکگان کہ ترا ھم بالاچءِ وڑا کبرستانءَ راہ بدیان!
ھانی پدا گشیت:
گڈا بل اِت کہ نماز وانان!
جی ھو! وھدے کہ اِنسان بے واک بیت و ھچ کمک و پناھے زمینءِ سرا پہ وت نگندیت گڈا وتی آھری کوششءَ کنت و دستانا پہ آزمانا شھاریت و فضاءِ تھا چہ یک اللہ نامین ھیالی واکے کمک و پناہ لؤٹیت ـ بلے اپسوز و ھزار اَرماں کہ آ فضایی واکءِ چم و گوش ھم اے دمانا بستگ اِتنت و اے بے وسین جنکءِ پریاتانی نہ اِشکت ـ
ھانیءَ کہ وتی نماز ونت و ھلاس کت، شاہ پریءَ آییءِ جندءِ سیاھیں سریگ زرت و آییءِ گردنا لوپ دات و گوں وتی بچءِ کمکا، لوپ کش اِت و کش اِت تا ھانی وتی واھگانی دگنیاءَ شت ـ
باریں کجا وھداِنت کہ اِنسانءِ شرتریں واھگ مرک بیت و بس؟
باریں ابید چہ اے ورناءِ زوال کنگا دگہ راھے پہ اے جنکا نیست اَت؟
باریں اے بدیں کارءِ کارپد ھما نادلکشیں سانگ و سورانی بیان کنوک نہ اِنت؟
اپسوز کہ تا اَنگت بلوچ راجا سانگ و سور و جن و مردییءِ شیرکن و زیبا و ھکیکت و راستیں زانت و ماراِشت نیست اَنت ـ پہ راستی اگر پیش چہ پیداگ بئیگا انسانانءَ اے واک ببوتین اَت کہ جنک پیداگ ببنت یا بچک، گڈا درستین بلوچانی چکان بچک بئیگا گچین کت! پہ اے ھاترا کہ بلوچ راجءِ مردینان زندگیءِ درستین تک و پھناتاں وتارا گچین کنگءِ ھکا دینت ـ بلے جنکانا تن تنا مردءِ گچین کنگءِ ھک ھم نیست اِنت ـ جنکانی میار اِشی اِنت کہ بے جستا و پہ مات و پتانی وتی جنسی واھگانی پجاینگا، جنک پیداگ بوتگ اَنت!!!