|
Home | تاریخ | نبشتانک | مقالات فارسی | English | حقوق بشر | آزمانک, داستان | شاعرانی دیوان | عکس | زنان و کودکان | زبان و کتاب | اجتماعی، فرھنگی |
||
|
تاریخ بلوچستان نویسندہ: میرگل خان نصیر مترجم: ملک بلوچ خط و کتابت سردارھا با میرنصیرخان میرمحبت خان در این دوران بہ علت ناعاقبت اندیشی و اشتباھکاری ھای خود سردارھای بلوچ را بہ اندازہ کافی آزار رساندہ بود ـ سردارھا از او متنفر شدہ و علنا بر علیہ او کمر ھمت بستہ بودند ـ میرمحبت خان در مورد کنترل سردارھای بلوچ بہ عجز درآمدہ بود ـ میرنصیرخان بہ کمک سلطان زھرو بنگلزئی و میرکمال خان اھلتاززئی با سردارھای بلوچ ارتباط برقرار نمود و در بین آنھا سلسہ خط و کتابت و قول و قرار جاری شد ـ در افغانستان سپاہ سالار جری نادرشاہ احمد شاہ ابدالی قدرت را در دست گرفت و حکومت آزاد افغانستان را بنا نھاد ـ شاہ ولی خان بامی زئی کہ میرنصیرخان را فرزند خواندہ خود مینامید بہ عنوان وزیر احمد شاہ ابدالی تعیین کردہ بود کہ این برای میرنصیرخان موقعیت زرینی را در برداشت ـ او از سند با ارسال نامہ و پیام سردارھای بلوچ را بہ سوی خود جلب نمود و در قندھار بہ کمک شاہ ولی خان وزیر اعتماد احمدشاہ ابدالی را جلب کرد ـ زمانی کہ شاہ ولی خان تمام مقدمات کار را فراھم نمود میرنصیرخان را بہ قندھار فرا خواند ـ میرنصیرخان در سال 1747 با داشتن شکایت نامہ مفصلی بہ امضای تمام سردارھای بلوچ بر علیہ میرمحبت خان بہ قندھار رفت ـ ناراض شدن احمدشاہ ابدالی از میرمحبت خان زمانیکہ میرمحبت خان از این درخواست مخالفانہ و نافرمانی سردارھا مطلع شد بہ شدت بیمناک گردید ـ او اندیشید کہ بھتر بود میمردم ولی اینچنین نمیکردم ـ میرمحبت خان برای خنثی نمود ھدف آنھا میرسلطان قائم خان شاھوانی را بہ نمایندگی از خود بہ قندھار فرستاد ـ میرسلطان قائم خان شخصی بسیار زیرک و موقع شناس بود ـ او در اولین روز رسیدن بہ قندھار دریافت کہ فضای دربار در مورد میرمحبت خان بہ سختی مکدر شدہ است ـ روز دوم او بہ حضور و ملاقات احمد شاہ ابدالی نایل گردید و با نھایت فراست و دانشمندی دلیل حضور خود را انجام کار خیر اعلام نمود ـ میر سلطان قائم خان وفاداری میرمحبت خان را اعلان نمود و برای ھر چہ بیشتر استواری روابط بین آنھا او پیشنھاد نامزدی بی بی جان بیوہ میرگوھرام خان و دختر میرمحبت خان را بہ احمدشاہ پیشنھاد نمود ـ احمدشاہ این رشتہ وصلت را با نھایت خوشی قبول کرد و بہ میرسلطان قائم خان خلعت بخشید و با عزت و احترام او را برای تکمیل این کار خیر بہ کلات پس فرستاد ـ این رویداد بہ امیدھای میرنصیرخان و میر ولی خان وزیر ضربہ وارد آورد ـ میرسلطان قائم خان بہ زعم خود موفق و کامیاب بہ کلات رسید ولی وقتی او در حضور میرمحبت خان موضوع نامزدی بی بی جان را بہ عرض رساند خان صاحب آتش گرفت و بہ سختی برافروختہ شد و میرسلطان قائم خان را با فشار ھل از دربار اخراج نمود ـ میرمحبت خان نامزدی دختر خود را بہ این شک بہ تنھا نامناسب بلکہ توھینی بہ خود میدانست ـ او روابط خود را با احمدشاہ قطع نمود و نامزدی را منسوخ اعلام کرد ـ حملہ احمدشاہ ابدالی بہ کلات احمدشاہ از این کار بیخردانہ میرمحبت خان بسختی افروختہ شد زیرا او نیز آنرا توھینی بہ خود میدانست ـ شاہ ولی خان وزیر تا جائیکہ بتواند احمدشاہ را برای حملہ بہ کلات آمادہ نماید شعلہ این اختلافات را ھر چہ بیشتر می افروخت ـ احمدشاہ ابدالی در اوایل سال 1748 بہ ھمراھی سپاھی جرار بہ کلات حملہ نمود ـ میرمحبت خان بہ سردارھای بلوچ دستور جمع آوری لشکر داد ـ میرسلطان قائم خان شاھوانی کہ نفر دست راست و شمشیر بازوی میرمحبت خان بود از او رنجیدہ و خود را از او بہ کنار کشیدہ بود ـ سردارھای دیگر بلوچ قبل از آن از او رنجیدہ بودند و از میرنصیرخان طرفداری می نمودند ـ بجز سردار محمد شئی و قبیلہ او و تعدادی از قبایل غیر معروف بلوچ از قبیل لانگو، نیچاری، دھواری و غیرہ ھم در زیر پرچم میرمحبت خان در تلی مستونگ آمدہ و جمع شدند ـ میرمحبت خان خارج از مستونگ با این جمعیت اندک بہ مقابلہ سپاہ احمدشاہ در آمد ـ قبیلہ محمد شئی بہ طرفداری از میرمحبت خان با رشادت جنگید ولی در مقابل سپاہ احمدشاہ نتوانست تا دیر مدتی دوام بیاورد ـ میرمحبت خان شکست خورد و بہ سوی کلات عقب نشینی کرد ـ محمد شئی بہ اتفاق چند نفر از افراد سرشناس قبیلہ او دستگیر شدند ـ احمدشاہ مستونگ را تاراج کرد و بخصوص افراد قبیلہ محمد شئی را از زیر شمشیر گذراند و اموال آنھا را بہ تاراج برد ـ احمدشاہ محمد شئی و دیگر افرادی کہ اسیر شدہ بودند را با خود برداشت و بہ سوی کلات حرکت کرد ـ میرمحبت خان اکنون دیگر قدرت مقابلہ نداشت ـ بہ این دلیل او در قلعہ کلات پناہ گرفت ـ حاجی رحیم بابی کہ مرشد احمدشاہ بود در محلی بنام منگوچر قرآن بہ دست نزد لشکر احمدشاہ رفت و خود را بہ او رساند ـ احمدشاہ از اسب بہ زیر آمد و قرآن را بوسہ داد و بہ خاطر احترام بہ قرآن از خطاھای میرمحبت خان درگذشت و از منگوچر بہ قندھار باز گشت ـ اسرای بلوچ ھنوز ھم در اسارت او بودند و او آنھا را با خود بہ قندھار و سپس از آنجا بہ کابل برد ـ پشیمانی میرمحبت خان میرمحبت خان با مقابلہ قدرت احمدشاہ بہ ھوش آمد و از اینکہ چرا از حکمت عمل میرسلطان قائم خان استفادہ نکردہ است پشیمان شد ـ او دیگر بدون کمک احمدشاہ نمیتوانست در بلوچستان حکومت کند ـ راضی نگھداشتن احمدشاہ برای مقابلہ با سردارھای بلوچ برای او ضروری بود ـ بالاخرہ او دختر خود بی بی جان را در معیت آخوند محمد حیات نزد احمدشاہ در غزنی فرستاد ـ احمدشاہ بی بی جان را بہ عقد خود درآورد و سردار محمد شئی و دیگر اسرای بلوچ را آزاد کرد ـ آخوند محمد حیات آنھا را بہ ھمراھی خود بہ کلات باز پس آورد ـ ھر چند دانا کند کند نادان لیک بعد از خرابی بسیار دستگیری میرمحبت خان روابط بین احمدشاہ ابدالی و میرمحبت خان بہ دلیل این ازدواج در بین سالھای 49- 1748 تا اندازہ ای استوار بود ـ چندی بعد میرنصیرخان و شاہ ولی خان وزیر برای برآوردہ نمودن خواست خود این سخن واھی را در دربار احمدشاہ انتشار دادند کہ میرمحبت خان بہ سردارھای خود علنا میگوید " تا زمانی من انتقام غارت مستونگ را از احمدشاہ نگیرم شمشیر را غلاف نخواھم کرد " و نیز اینکہ میرمحبت خان برای شورش مخفیانہ در بلوچستان با سردارھای خود در حال برنامہ ریزی و آمادگی جنگی ھستند ـ او با بیان گفتار نادرست بر خلاف احمدشاہ و گرفتن انتقام قبایل را بر می انگیزاند ـ این اخبار توسط میرسلطان قائم خان شاھوانی کہ از میرمحبت خان ناراض شدہ بود و بہ میرنصیر خان پیوستہ بود ھر از چندگاھی بہ قندھار میرسید ـ بہ مرور این اخبار بہ گوش احمدشاہ ابدالی ھم رسیدند ـ او بہ میرمحبت خان دستور داد برای روشن شدن و حل این اتھامات بہ اتفاق سردارانش خود را بہ قندھار برساند ـ میرمحبت خان با دلی ناخواستہ از کلات حرکت کرد و خود را بہ قندھار رسانید ـ احمدشاہ ابدالی برای این منظور بار عام داد کہ میرمحبت خان در این جلسہ بعنوان متھم معرفی شد ـ احمدشاہ از میرمحبت خان سئوال کرد، آیا این راست است کہ شما گفتہ اید " تا زمانی من انتقام غارت مستونگ را از احمدشاہ نگیرم شمشیر را غلاف نخواھم کرد" میرمحبت خان صحت جرم را انکار نمود ـ اسماعیل خان باروزئي شھادت داد کہ میرمحبت خان چنین گفتہ است ـ احمدشاہ در جواب گفت: تو بیگانہ ھستی و من حرف شما را نمیپزیرم ـ میرنصیرخان بلند شد و گفت اینھا سخنان میرمحبت خان ھستند ـ احمدشاہ جواب داد کہ شما مدعی ھستید و اظھارات شما پذیرفتہ نمیشود ـ البتہ آنچہ را زھرو بگوید من قبول خواھم کرد ـ سلطان زھرو بنگلزئی شخصی شریف، درستکار راستگو بود کہ احمدشاہ بہ او بسیار احترام میگذاشت ـ سلطان زھرو بپا خواست و عرض نمود، آنچہ را میرنصیرخان دربارہ میرمحبت خان میگوید درست است ـ احمدشاہ میرمحبت خان را مخاطب قرار دادہ گفت: معلوم میشود ارادہ شما برخلاف دولت ما شورش بودہ است ـ احمدشاہ دستور داد کہ میرمحبت خان دستگیر شود ـ او گفتار و زندانی شد ـ احمدشاہ میرنصیرخان را با رضایت و خشنودی تمام سردارھای بلوچ بعنوان خان کلات تعیین کرد و بہ او خلعت فاخرہ بخشید و او را با ھمراھی تمامی سردارھای بلوچ با حشمت و عزت و احترام بہ کلات فرستاد ـ
|
||
